Czy szkolenie BHP przez internet jest ważne? Sprawdź, kiedy jest zgodne z przepisami i dla kogo dostępne

Sama forma internetowa nie przesądza o ważności szkolenia BHP — znaczenie mają rodzaj szkolenia, charakter stanowiska oraz możliwość realizacji wymaganych elementów, w tym instruktażu i sprawdzenia wiedzy. Pracodawca musi zapewnić szkolenie przed dopuszczeniem do pracy, jednak e-learning sprawdzi się tylko tam, gdzie warunki pracy nie wymagają praktycznych ćwiczeń, a jego przebieg i ukończenie można odpowiednio udokumentować.

Kiedy szkolenie BHP online jest zgodne z przepisami

Sama forma internetowa nie przesądza o zgodności szkolenia BHP z przepisami. Pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom odpowiednie szkolenie BHP, a jego ukończenie jest warunkiem dopuszczenia do pracy. Znaczenie mają przede wszystkim rodzaj szkolenia, charakter pracy oraz możliwość zrealizowania wymaganych elementów w formie zdalnej.

Zasady organizowania szkoleń określa rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r. Przewiduje ono możliwość wykorzystania samokształcenia kierowanego, w tym e-learningu, jednak forma ta nie ma zastosowania w każdym przypadku. Szkolenie online można przeprowadzić wtedy, gdy dopuszczają to wymagania danego szkolenia i charakter pracy.

Zgodne z przepisami szkolenie internetowe powinno zapewniać dostęp do aktualnych, odpowiednich materiałów, możliwość konsultacji z wykładowcą oraz sprawdzenie wiedzy. Jego przebieg i wyniki muszą być odpowiednio udokumentowane. Sama obecność kursu na platformie internetowej nie wystarcza, jeśli nie można w ten sposób zrealizować wymaganych elementów szkolenia.

Szkolenie wstępne i okresowe — co można przeprowadzić zdalnie

Szkolenie wstępne BHP należy odbyć przed rozpoczęciem pracy. Obejmuje ono instruktaż ogólny, dotyczący podstawowych zasad bezpieczeństwa i zagrożeń w miejscu pracy, oraz instruktaż stanowiskowy, odnoszący się do konkretnego stanowiska i wykonywanych zadań.

Szkolenie wstępne ma ograniczony zakres możliwy do realizacji online. Instruktaż ogólny może być przeprowadzony w formie e-learningu w przypadkach dopuszczonych dla danej grupy pracowników. Instruktaż stanowiskowy wymaga bezpośredniego zapoznania pracownika z warunkami pracy, zagrożeniami oraz zasadami bezpiecznego wykonywania obowiązków. Nie zastępuje go samodzielne zapoznanie się z materiałami na platformie.

Szkolenie okresowe służy aktualizowaniu i uzupełnianiu wcześniej zdobytej wiedzy oraz umiejętności. Może być prowadzone online dla wybranych kategorii pracowników, jeżeli pozwalają na to charakter stanowiska i wymagania dotyczące danej grupy. W tej formie wykorzystuje się między innymi e-learning, webinary lub samokształcenie kierowane.

Dla kogo szkolenie BHP przez internet jest dostępne

O dostępności szkolenia BHP przez internet nie decyduje wyłącznie nazwa stanowiska. Trzeba uwzględnić rodzaj szkolenia, wykonywane czynności, występujące zagrożenia oraz to, czy program wymaga ćwiczeń praktycznych lub bezpośredniego instruktażu.

Pracownicy administracyjno-biurowi, inżynieryjno-techniczni i osoby kierujące pracownikami

W przypadku tych grup forma internetowa dotyczy przede wszystkim okresowego szkolenia BHP realizowanego jako samokształcenie kierowane. Mogą z niej korzystać pracownicy administracyjno-biurowi, pracownicy inżynieryjno-techniczni, a także pracodawcy i osoby kierujące pracownikami. Sama kategoria stanowiska nie przesądza jednak o dopuszczalności tej formy.

• Pracownicy administracyjno-biurowi – mogą odbywać okresowe szkolenie online, jeśli zakres ich zadań nie wymaga ćwiczeń praktycznych.
• Pracownicy inżynieryjno-techniczni – mogą korzystać z okresowego szkolenia BHP przez internet, gdy program da się zrealizować bez wymaganego instruktażu praktycznego.
• Pracodawcy i osoby kierujące pracownikami – również mogą odbywać okresowe szkolenie online, o ile jego zakres nie wymaga ćwiczeń praktycznych.

Stanowiska wymagające instruktażu praktycznego

Stanowiska robotnicze wymagają bezpośredniego przygotowania do wykonywania konkretnych czynności. Szkolenie BHP przez internet nie zastępuje praktycznego zapoznania z zagrożeniami, maszynami i urządzeniami znajdującymi się na stanowisku pracy ani demonstracji zasad bezpieczeństwa i stosowania środków ochrony indywidualnej.

• Stanowiska robotnicze – szkolenie BHP dla tej grupy odbywa się w formie stacjonarnego instruktażu na miejscu pracy, a nie online.
• Prace niebezpieczne – mogą wymagać szkolenia stacjonarnego, zwłaszcza gdy ocena zagrożeń zależy od wyposażenia stanowiska, używanych urządzeń lub organizacji pracy.
• Zadania wymagające demonstracji i ćwiczeń – jeżeli pracownik musi zobaczyć prawidłowe wykonanie czynności, a następnie przećwiczyć ją pod nadzorem instruktora, e-learning nie wystarcza do realizacji pełnego zakresu przygotowania.

Jak przebiega prawidłowe szkolenie BHP online i jak potwierdza się jego ukończenie

Prawidłowo zorganizowane szkolenie BHP online obejmuje materiały właściwe dla danego zakresu oraz samokształcenie kierowane. Organizatorem może być pracodawca, specjalista BHP albo zewnętrzna firma szkoleniowa.

• Materiały dydaktyczne – uczestnik otrzymuje materiały szkoleniowe i zapoznaje się z nimi w ramach samokształcenia kierowanego.
• Możliwość konsultacji – organizacja szkolenia może przewidywać kontakt z wykładowcą lub osobą prowadzącą, aby wyjaśnić wątpliwości dotyczące omawianych zagadnień.
• Weryfikacja wiedzy – po zrealizowaniu materiałów uczestnik przystępuje do egzaminu lub sprawdzianu sprawdzającego przyswojoną wiedzę.
• Dokument potwierdzający – ukończenie szkolenia powinno zostać potwierdzone zaświadczeniem lub innym dokumentem, w formie elektronicznej albo papierowej.
• Dokumentacja udziału – dokumentacja powinna umożliwiać wykazanie, kto uczestniczył w szkoleniu i przeszedł wymaganą weryfikację wiedzy.

Praca zdalna a obowiązek i zakres szkolenia BHP

Praca zdalna nie oznacza automatycznego zwolnienia z obowiązków w zakresie BHP. Szkolenie pracownika zdalnego powinno uwzględniać warunki, w których faktycznie wykonuje on zadania, a w przypadku pracy hybrydowej także różnice między miejscami pracy. Dlatego szkolenie bhp przez internet powinno obejmować nie tylko ogólne zasady bezpieczeństwa, lecz także zagrożenia typowe dla pracy poza siedzibą firmy.

Zakres tematyczny może obejmować:

• ergonomię pracy – prawidłową organizację stanowiska i ograniczanie ryzyka przeciążeń mięśniowo-szkieletowych;
• urządzenia elektryczne i techniczne – bezpieczne korzystanie ze sprzętu używanego podczas pracy;
• ochronę przeciwpożarową – zasady postępowania w sytuacji awaryjnej, w tym pożaru;
• organizację stanowiska – przygotowanie miejsca wykonywania obowiązków w sposób zmniejszający ryzyko wypadków i przeciążeń.

Pracodawca zachowuje obowiązek organizowania szkoleń oraz kontrolowania przestrzegania zasad BHP przez pracowników zdalnych. Kontrolę mogą wspierać konsultacje i spotkania online, z poszanowaniem warunków wykonywania pracy poza siedzibą firmy. W przypadku pracy hybrydowej treści szkolenia powinny odnosić się do obu środowisk pracy, jeśli wiążą się one z odmiennymi zagrożeniami.